کابل پرس

د افغانستان او امريکا اړيکې: غلط پېل او خطرناکې پايلې

2013-12-31T10:53:05Z

له تیرو دولس کلونو راهيسي د افغانستان او امريکا تر منځ اړيکې کمزوري وو، په داسي حال کې چې امریکا د افغانستان بهرنۍ تګلاره تر خپل کنټرول لاندي نيولي وه، دا ډول تجارتي، ښوونيز او د رسنيو تګلاري هم د امريکا تر کنټرول لاندي او دهغوی په خوښه ټاکل کيدلي.
د افغانستان او امريکا اړيکې په تیر وخت کې هم د شخړو او جنجالو درلودونکې وو، د بوش په وخت کې تر يو حده ښه وو، خو د اوباما په دواړو دورو کې ښاغلي کرزي او امريکا چې کله هم د دوی د خوشي خلاف کومه مسئله وي، دوی يې پر سر جنجال کړی او خپلو ځانګړو ګټو ته يې برتري ورکړي ددي پر ځای چې د ملتونو او هيوادونو ګټې په پام کې ونیسي
د ولسي جرګې غړي هم کمه برخه د ښاغلي کرزي د خوښې او ډیره برخه د امریکا په خوښه او ډیر کم شمير يې خپلواک دي
۲۰۰۵ کې د ولسي جرګې له پاره ډیری يې جنګسالارانو لاره ورته پيداکړه، چې دغه ډول پارلمان په هيواد کې د تروريزم او نا امني سره ځکه مرسته وکړه چې مخکې هم خلک همدغو جنګ سالارانو ځورولي وو.
۲۰۱۰ پارلماني انتخابات بيا ډیر ککړوو، ډیره زياته لاسوهنه پکې وشوه، د خلکو رښتينو استازو پارلمان ته لاره پيدانه کړه، او د پارلمان غړي بيا هم د حکومت او امریکا په خوښه انتخاب شول، د اوسني پارلمان غړي هم د ښاغلي کرزي او امریکا سره په معامله کولو کې اړيکې لري، د حساسو مسئلو د پريکړو پر وخت د امریکا او ښاغلي کرزي غوښتنې په پام کې نیسي
له تیر يوه کال او يا زيات وخت څخه د ښاغلي کرزي حالت بدلون کړي، ځکه دهغه دوره نوره پای ته رسيږي، د امريکا سره يې شخړي زياتې وي او د هغوی پر ضديې ځينې څرګندوني کړي، دا هر څه دده خپل شخصي غوښتني دي، چې د امریکا سره د واک پر سر شخړي کوي، نور نو د امريکا او کرزي تر منځ پټي معاملي مخ په ختميدو دي، اوس کرزی هڅه کوی چې ځان خپلواک او د افغانانو دوست وښيې، مګر امريکايان تر ده ښه پوهيږي چې اوس يې وخت نه دي، او وخت يې له لاسه ورکړی دی.
د افغان ولس له پاره له لویه سره د امريکا سرمايه ګذاري سمه نه وه، امريکا ناسم انتخاب کړی وو او په غلطه لاره يې سرمايه ګذاري وکړه، همدغه غلطه تګلاره وه چې د جنګ د دوام لامل وګرځيدله، او داسي معلوميږي چې ددغې جګړي پای لاهم معلوم نه دی
افغان ولس فکر کوی چې امریکا په دي کې پاتي راغلي چې په خپل اختیار سره ددوی د خوښي وړ پريکړه وکړي، په لومړي سر کې دوی د افغان ولس غوښتني په پام کې د خپلې سرزوري له امله نه منلي اوس مجبور دی چې دروند زيان وګالي
عام افغان ولس امريکا ته د ملګری په سترګه نه ګوري بلکه د يو سرټمبه او ځيلناک ، ځان غوښتونکې، ناسم مديريت کوونکې، کم عقل، حتی ددوی ځينې افغان ملګري هم په دغه سترګه ورته ګوري، افغانان فکر کوي چې امريکا افغانستان ګروګان نيولی او دافغانانو څخه يې واک اخستي دي، له همدې امله له دوی سره جګړه کوي.
د افغانستان او امریکا راتلونکې اړيکې هم بد زيانمن شوې دي، مګر بيا هم که امریکا او ددوی متحدين سخت کار وکړي او په حالاتو کې مثب تغير راولي، په اختلاس او فساد کې ککړو کسانو، ددوی لاسپوڅو سياستوالو څخه لاس واخلي، د حقيقي سولې له پاره قدمونه واخلي، په اقتصادي برخه کې، بيا رغونه کې وړ کارونه وکړي، په داسي حال کې چې پوځونه وباسي او مداخله بنده کړي، دغه ډول کړنې به حالت ښه لورته بوځي
سي آی اې پر جګړه ټينګار کوي، هغوی په افغانستان کې د امنيتې قرارداد غوښتنه او په سيمه کې د امريکايې پوځيانو پاتي کيدل غواړي
د امريکا د بهرنيو چارو وزارت او ډيپلوماټان بيا غواړي چې امریکايې پوځيان له افغانستان څخه ووځي، ولي داسي معلوميږي چې واک نه لري
اوباما د تيرو ټاکنو پرمهال امریکايې ولس ته وعده ورکړي وه چې دعراق جګړه به ختموي او له افغانستان څخه به خپل ټول پوځيان باسي، چې د روان کال د ډسمبر پر ۲۱مه نيټه يې دغه خبره بيا تازه کړه
کرزی له امريکا سره په پټه نتيجې ته رسيدلی دی، د کرزي ځينې غوښتني امریکايانو منلي دي
اول: دده په خوښه کانديد به ولسمشر کيږي
دويم: د پاکستان سره به د افغان حکومت ښې اړيکې جوړيږي
ولي د کرزي لاندي غوښتنی بيا نه دي منل شوي
اول: پاکستان سره به د ډيورنډ ليکې پر سر معامله کيږي او له پاکستان څخه به وغوښتل شی چې افغانستان ته د ګوادر بندر ته لاره ورکړي، ترڅو افغانستان بحر ته لاره ومومي، افغان حکومت به له ډيورڼد ليکې څخه ورته تيريږي
دويم: سوله، امريکا او پاکستان د کرزي دا غوښتنه نه ده منلي چې طالبان تر دي نور هم وټکول شي او په زور سره مجبور کړل شې چې په افغان حکومت کې شامل شي، که څه هم داخبره فکر کيږي چې د پاکستان او امريکا له وسه بهر ده
کرزی سره امريکا په هغه ژمنه هم وفا وکړه چې هغه به د افغان ولس په منځ کې د يو معزز مشر په صفت ژوند کوي، او د دوی کورنۍ به د افغانستان په تاريخ کې ځانګړي ځای ولري، دا ډول ددوی کورنۍ به د ځانګړو امتيازاتو څخه په راتلونکې کې هم برخمنه وي.
داسي معلوميږي چې کرزي د يو ځانګړي پلان له مخې په دومره لوړ اواز سره له امریکايې چارواکو سره خپلې لفظۍ شخړو ته دوام ورکاوو، فکر کيږي چې خبره په پټه له سي آی اې سره خلاصه شوي وو، همدا پروګرام وو چې کرزی صاحب د افغان ولس په منځ کې نفوذ وکړي او هغه له دي څخه ځان خلاص کړي چې خلک يې د لاسپوڅي په نوم ياد کړي.
ولي تاریخ ثاپته کړي چې يوځل څوک د لاسپوڅي په نوم ياد شوي بيا هغه د ملي قهرمان لقب نه دي ګټلي، او دافغانانو باور يې په هیڅ ډول سره نه دي خپل کړي.
دامريکايانو بېلا بېلې څرګندوني هم ګڼ سوالونه پیداکوي، سي آي اې پر جنګ او د تړون پر ژر لاسليک ټينګار کوي، جان کيري د تړون له پاره د وخت غزيدل کوي، او سپينه ماڼي کله وايې چې تړون بايد ژر او کله وايې چې له راتلونکې ولسمشر سره به لاسليک شي.
دا ډول د امریکا د سنا او پارلمان د ځينو غړو په څرګندونو کې هم توپیر ليدل کيږي، ځينې يې غواړي چې امنيتې تړون بايد ژر لاسليک او امریکايې پوځيان په افغانستان کې پاتي شي، خو ځيني يې بيا دافغانستان څخه د امريکايې پوځيانو وتل غواړي، معلوميږي چې ډيپلوماټان او ملکي امريکايان هم پر يوه خوله نه دي.
ځينې لوړ پوړي امريکايې جنرالان بيا په دي نظر دي چې له افغانستان څخه وتل ددوی د ماتې په تعبیر ده، او هغوی نه غواړي چې په افغانستان کې خپله ماتې ومني، له همدي کبله هڅه کوي چې په افغانستان کې اډي ولري.
ځينې داسي نا تايد شوې راپورونه هم شته چې په نږدې راتلونکې وخت کې به د امریکا په لوړو مقاماتو کې لوی بدلون راشي، ځکه د امريکا د ولس ډیری برخه غواړی چې امریکايې پوځيان له افغانستان څخه ډیر ژر ووځي او د افغانستان بې پايلې جګړه ختمه شي، له همدي امله ده چې اوباما او د امريکا پټ لوی قوتونه مجبوريږي چې په لوړه کچه په حکومتي چارواکو کې بدلون راولي او دهغوی په واسطه د امریکا ملت ته وړ ځواب ووايې.
په ټوله کې د امریکا او ښاغلي کرزي تر منځ شخړه چې په تيرو دولس کلونو کې څو ځله تکرار ليدل شوي، هغه څه دي چې د امریکايې ستراتيژيکو پلانونو له مخې کيږي، ولي ممکن چې په ډیرو لږو مواردو کې به د دوی د شخصي ګټو په نظر کې نيولو سره رښتوني د نظرونو اختلافات هم وي.
داچې ښاغلي کرزي ښه پوهيږي، چې نه قومي، نه سيمئيز او نه هم جنګې قوت لري، او د امريکا د زور له برکته د کابل پر تخت ناست دی، هیڅکله به داسي اشتباه ونه کړي چې د امريکا مهمي کړۍ خفه کړي او د هغوی له اجازي پرته څرګندوني وکړي.
شنونکې پر دي نظر دي چې په دغسي امریکا ضد څرګندونو او ځان خپلواک ښودلو سره ښاغلی کرزی غواړي چې ځان ته د دولس کلنو ناخوالو، جنګ جګړو او وژنو څخه برائت ورکړي، ولي داکار له دولس کلونو وروسته ناشوني ښکاري.
افغان ولس باوري دی که امريکا وغواړی د يوې ورځي او حتی څو ساعتونو له پاره هم کرزي په واک کې نه شي پاتي کيدلای، د امريکا پر مټو سپور او دهغوی پر زور واک چلوي، بيا څه ډول امکان لري چې کرزي دی د خپل ولي نعمت بد ووايې
داسي معلوميږی چې دامريکا په اداره کې هم ځينې کسان د ښاغلي کرزي او دهغه د ټيم څخه په پټه ټينګه ننګه کوي، ولي په ميډيا کې يې ورسره جنګ پيل کړي، او دا ډول د امريکا ځينې کسان بيا د ښاغلي کرزي او دهغه د ټيم سره ځکه مخالفت لري چې نوموړی ټيم ونه توانيدی چې افغان ولس پر ځان راټول کړي، ولي دغه ډله امريکايان بې واکه او وس نه لري
استعمار د خپل عادت له مخې چې کله هم پوه شي چې په عام ولس کي ددوی د ګوډاګيانو سره نفرت اوج ته رسيدلی، بيا ډول ډول حربې کاروي، ورته حربه روسانو د ډاکټر نجيب الله په وخت کې وکاروله خو نتيجه يې ورنه کړه
د ښاغلي کرزي، دده د کورنۍ او دده د ټيم پاتي کيدل د جنګ د اوږديدو په معنی ده، او ښاغلی کرزی په هیڅ ډول چمتو نه دی چې يوه رښتوني سوله دي راشي، دا ډول سي آی اې او د امريکا ځينې جنرالان هم سرټمبګې کوی او دسولي پر ځای پر جګړه ټينګار کوي.
انتخابات چې افغان ولس ته به هیڅ ډول مشروعيت ونه لري ولي امريکا غواړی چې هرڅه نړيوالو ته سم وښئې ولو که په ډیرو لږ ولايتونو کې حتی ۱۵٪ افغانان هم په انتخاباتو کې برخه واخلي دوی به يې سم وګڼي، په انتخاباتو کې به د ګډونوالو په سلنه کې هم لاس ووهل شي ممکن چې تر اصلي اندازي څو برابره وښودل شي او د ا ډول به جعلي کارډونه هم وکارول شي.
دغه ډول انتخابات زموږ افغان ولس له پاره يو بل ناورین دي، په ګاونډيو هيوادونو کې حتمي ده چې تر ۵۰٪ سلنه زيات کسان په انتخاباتو کې ګډون وکړي ولي په افغانستان کې دغه فورمول ته پاملرنه نه کيږي.
ګاونډيو هيوادونو تحرکات پېل کړي چې د امريکا ضد روحيه په افغان ولس کې نوره هم زياته شي، دا ډول روسانو هم د امریکا سره خپله زړه تربګنې تازه کړي، په سوريه کې امريکا په پټه خوله ماتې ومنله او روسان برلاسي ښکاري، ايران چې د روسانو ملاتړ له ځان سره لري، امریکا مجبوره شوه چې دايران غوښتني د اټومي بم په اړه ومني، په اوکراين کې چې امریکا او اروپا غوښتل له دغه هيواد سره د اروپايې اتحادي کې د ګډون تړون لاسليک کړي، روسان وتوانيدل چې د اوکراين چارواکي په خپله ګټه وکاروي.
که امريکا په افغانستان کې تيروتنه کوي اوس هم اصلي حالت نه درک کوي، بيا به د دغه ډول سياسي او جنګې تیروتني جبران کول ورته ستونزمن وي.

د اسامه بن لادن ړنګ کور دخالص بابا فامیلۍ

2013-05-17T19:30:00Z

اسامه بن لادن چې په ننګرهار کې هستوګن وو، او د طالبانو تر ورستي وخت پوري همدلته پاتي شو، هغه د مولوي خالص بابا د فاميليو په سيمه کې په هغه خټينه کلا کې اوسيدی کوم چي د مرحوم مولوي خالص بابا له خوا يې ځمکه ورته ورکول شوي وه.

د اسامه بن لادن د خټو او خامو خښتو څخه جوړ کور عادي کور نه وو، هغه د تاريخ يوه برخه وه، او برخه به يې وي.

د اسامه د خټو کور يوه لويه کلا وه، چې په څو جريبه ځمکه کې ودانه وه، څلورو لورو ته يې جګ جګ د خټو ديوالونه راتاو شوي وو، دغي لويې کلا ته د ننوتلو يوه لويه دروازه وه، ولي کيدای شي چي ځينې فرعي لارې به يې هم درلودلي.

دکلا عمومي دروازه شمال لورته وه، او د عمومي دروازي له ننوتولو سره سم يې شمال لويديځ لورته کوچنی د خټو څخه جوړ مسجد وو، چي خپله اسامه بن لادن او دده سره عرب مجاهدينو به پکې لمونځ کاوو، د عمومي دروازي ختيځ لور ته دوه د خټو کوټي وي چي د اسامه بن لادن سره د ميلمنو د کتلو له پاره د ناستي او مجلس ځای وو.

دلته يوه وړوکي حويلي ته ورته ساحه وه، او له دي وروسته بيا د اسامه کورته يو کوچني دروازه چي د ميلمنو له ځای څخه ختيځ لورته وه خلاصه شوی وه.

په کلا کې دننه يواځي د اسامه بن لادن کورنۍ نه وه، هلته دغه د خامو خښتو او خټو کورونه چي سر يې د پاکستاني ګاډرو پوسيله پوښل شوی وو، ښه ډير ليدل کيدل، د بلاکونو په ډول جوړ شوي وو، او هر کور دوه د خوب کوټي، يو وړوکي دهليز، اشپز خانه او تشناب درلود، د غه د کوچنيو اپارتمانو بلاک چې کورونه پکې شا په شا جوړ شوي وو، د ځينو کورونو مخ يې ختيځ او د ځينو يې لويديځ ته وو، د هرو دوو بلاکونو په منځ کې نږدې دوه متره سړک چي شمال او جنوب ته وو، پرانستي پاتي وه، او نږدي اوه يا پنځه بلاکونه دغه ډول جوړ شوي وو، ماته د کورونو شمير دقيق معلوم نه شو، ځکه چي د امنيتي دلايلو له امله مې ونه کړلای شوای چې په دغه وران او ويجاړ کور کې په ارام ډول سره وګرځم.

داسي معلوميدله چې د نظامي اصولو او مقرراتو په نظر کې نيولو سره په دغه لويه جنګي کلا کې کورونه ډيزاين شوي وو، او په اضطراري حالاتو کې د مقابلي او جنګ ټول اړخونه په نظر کې نيول شوي وو.

داسامه بن لادن دغه کور تر هغه مهاله جوړ وو، ترڅو چې ننګرهار ته د امريکايانو تر بيرغ لاندي د حاجي عبدالقدير او حضرت علي قوتونه ننوتل.

کله چي د حضرت علي (دهغه وخت د امنيې قومندان) ځواکونه خبر شول چې په دښت کې د اسامه بن لادن کلا ولاړه ده، په بامونو کې يې اوسپنيز ګاډر او چپتۍ استعمال شوي دي، او دا رنګه د لرګي کړکۍ او دروازي پکې پريمانه شتون لري، نر هغه وو چي تر نورو ټوپکمارو ډير ګاډر، کړکۍ او دروازي وباسي او خپلو کورونو او يا يې بازار ته د خرڅلاو له پاره يوسي.

دوخت والي، د فرقي قومندان او نورو مسؤلو کسانو هم د حضرت علي د ټوپکمارو ددغه کار مخنيوی ونه کړ، او ځينو نورو قومندانانو هم ورته عمل وکړ، د اسامه د کور سامانونه يې غلا کړل، او ويل يې چي هسي هم نوم د حضرت علي بد دی.

د اسامه د کور ټول هغه توکې چې د استعمال او خرڅلا وړ وو، ډير ژر ژر د ننګرهار د غلو او داړه مارو قومندانانو کسانو تر کورونو او بازار ورسول.

اوسمهال د اسامه هغه کور چي ډير مهال له خپلي کورنۍ او خپلو عربو مجاهدينو سره پکې اوسيدلی وو، کنډواله او په يو بشپړ خراب حالت کې قرار لري.

داچي تراوسه زورواکو او چارواکو دغه کلا او سيمه قبضه کړي نه ده، يو لامل دادی چي هغه سيمه د مولوي خالص بابا فاميلۍ دی، او ټولو ته جريان معلوم دی چي دغه ټوټه ځمکه مرحوم خالص بابا اسامه بن لادن ته ورکړي وه، بل داچي هلته ډير خلک د خالص بابا د ګوند اوسيږي، چي هغوی ټول په يو نه يو ډول د انوارالحق مجاهد او طالبانو سره په اړيکو متهم دي، او دا ډول د خالص بابا د فاميليو سيمه د چارواکو له پاره د امن ساحه هم نه ده.

داچي اسامه بن لادن په نړيواله کچه يو پيژندل شوې څيره وه، او دهغه په اړه به د هغه له شهادت څخه وروسته هم ډيري څيړني وشي، دهغه د ژوند په اړه، د هغه د اوسيدو او د اوسيدو د ځای په اړه او داسي نور...

زما په آند که د اسامه بن لادن دغه نیمه تخريب شوی کور د تاريخي اثارو په څير وساتل شي، ولس او چارواکي ورته پام وکړي، کيدای شي چې يو وخت يې د نورو ګټو سربیره د سيلانيانو د راتګ له امله عوايد هم د پام وړ وي.

که چيرته د اسامه ړڼګ کور همداسي پاتي شي، کيدای شي چې څو کلونه وروسته د بارانونو، سيلابونو او بادونو له امله دغه نيمه تخريب شوی کلا په بشپړ ډول له منځه ولاړه شي.

زموږ هيواد کې هسي هم تاريخي اثار ارزښت نه لري او نه هم د تاريخي اثارو په ارزښت د ټولني عام وګړي پوهاوی لري، بدبختانه چي زموږ د ټولني هغه کسان چي ځان ته پوه او زده کړي وايې هم د تاريخي اثارو د ارزښت په پرتله د دغو اثارو له لاري مادي ګټو ته زیاته ترجيح ورکوي.

په تيرو دريو لسيزو کې چې موږ يې د ډيرو ناوړو پيښو شاهدان يې، زموږ د هيواد تاريخي اثار په پراخه پېمانه له هيواد څخه ووتل او د نړۍ ګوټ ګوټ ته د قاچاق له لاري ورسيدل، د نړۍ په سترو موزيمونو کې د افغانستان غلاشوي تاريخي اثار وجود لري.

د وزير اکبرخان تومانچه هم موږ ونه ساتلای شوای، د غازي امان الله خان توپک او داډول په کابل کې دارالامان، په کندهار کې زوړ ښار، په هلمند کې قلعه بست، په هرات کې منارونه او نور ډير مهم اثار، په نږدې ټولو ولايتونو کې مو خپل تاريخي اثار په ډير لږ قيمت پردو ته په لاس ورکړل.

زموږ موزيم دومره زيانمن شو، چي په اوسني معاصر تاریخ کې به يې ثاری کم ليدل کيږي.

د انګريزانو سره د افغانانو د جګړي هيڅ تاريخي اثر چې موږ پري وياړ وکړو، نه لرو، د اميرعبدالرحمن خان په وخت کې په کابل کې د شاه دوشمشيره سره نږدې موږ د توپ جوړولو فابريکه درلودله، خو نن چي دنيا اسمان ته ختلي موږ د توپ جوړولو پرځای حتی مرمۍ هم نه شو جوړولای.

د روسانو سره د جګړې پرمهال د روسانو ټانکونه، چورلکي او جيټ الوتکي چې د مجاهدينو له خوا څخه ويجاړ شوي وو، د هيواد له پاره يې تاريخي ارزښت درلود، ژوندی تاريخ وو، ممکن يو وخت به داسي راتلی چي د نړۍ سيلانيان به راتلل او د مجاهدينو دغه تاريخ به يې کتی، خو موږ هغه ټول د ډيرو لږو پیسو په مقابل کې د نړيوال استخباراتي پلان د پلي کيدو له امله وپلورل.

هغه ژوندي روسان چي د جهاد پرمهال ونيول شول، دهغوی پيژندنه راسره نه ده ثبت، هغه روسان چي مجاهدينو د جګړي پرمهال ونيول او يا تسليم شول، بيا د مجاهدينو په جبهو کې شهيدان شول، دهغوي په اړه معلومات راسره نشته.

کوم ټانک چې د اسلم وطنجار له خوا پرارګ لومړی ډز وکړ، او د داؤد خان جمهوريت يې نسکور کړ، هغه ټانک معلوم نه دی، دا بېله خبره ده چي اسلم وطنجار او ملګرو خلقيانو يې ښه کار وکړ يا بد؟ ولي هغه ټانک چي تر نن ورځي دهغه د ډز له او د وطنجار د بې باکې او بې عقلي له امله زموږ ولس کړيږي بايد چي ساتل شوی وای.

هغه تومانچه چي د يوه محصل له خوا څخه پاچا نادرخان پري وويشتل شو، هغه چيرته ده؟

هغه لومړنی کلاشينکوف چي د روسانو سره د جګړي پرمهال ونيول شو هغه چيرته ده؟ ويل کيږي چي کشميرخان لومړی سړی وو چي له روسانو يې کلاشينکوف په غنيمت نيولی.

هغه روسي يونيفورم چي لومړی ځل مجاهدينو ته په لاس ورغلی، ولي د تاريخ د يوي برخي په ډول خوندي ونه ساتلی شو.

ويل کيږي چې د روسانو سره د افغان جهاد پرمهال روسانو افغانستان ته دوه داسي ټانکونه هم راوستلي وو چي د دوېيمې نړيوالي جګړي پرمهال يې له د هټلر له پلوي قواوو څخه نيولي وو، دغه دواړه ټانکونه تر اوسني وخت پوري روغ او جوړ ساتل شوي وو، خو د اوسني حکومت په فساد او اختلاس کې ککړو چارواکو د مادياتو او امتيازاتو په بدل کې هغه ټانکونه بيرته هغو هيوادونو ته وسپارل چي د دوېيمي نړيوالي جګړي پرمهال روسانو ورڅخه غنيمت نيولي وو.

او بالاخره د امريکايانو سره د جګړي پرمهال زما د معلوماتو له مخي هغه لومړنی وسله چي طالبانو نيولي هغه يې هم دلاسه د سياسي او نظامي چارو له امله له لاسه وتلي ده.

امريکايان هوښيار دی، هغه پوهيږي که ددوی ويجاړي شوي شوبلي، چورلکي او الوتکي په افغانستان کې پاتي شي دا به د تاريخ يوه برخه وي، نو له همدي امله ده چي خپل ويجاړ شوي ټانکونه، چورلکې او الوتکي په خپله بمبارد کوي او له منځه يې وړي. ترڅو د دوی د جنګ او ماتي اثار په افغانستان کې پاتي نه شي.